Drieluik bij bedrijfsovernames deel 3: Het locked box mechanisme: zekerheid over de koopprijs bij signing

Inleiding

Bij de bepaling van de definitieve koopprijs bij een bedrijfsovername bestaan twee dominante mechanismen: de closing accounts-methode en het locked box mechanisme. Het locked box mechanisme wint aan populariteit, met name in door verkopers gestuurde processen en private equity transacties. In dit artikel bespreken wij hoe het mechanisme werkt, wat de belangrijkste aandachtspunten zijn en wanneer het een geschikte keuze is.

Hoe werkt het locked box mechanisme?

Bij het locked box mechanisme wordt de koopprijs vastgesteld op basis van een balans op een referentiedatum (de locked box datum), die doorgaans enkele maanden voor de signing ligt. Vanaf die datum wordt het vermogen van de doelvennootschap als het ware “op slot gezet”: waardeonttrekkingen door of ten gunste van de verkoper zijn verboden, tenzij partijen deze uitdrukkelijk als permitted leakage hebben aangemerkt.

Het verschil met de closing accounts-methode is wezenlijk. Bij closing accounts wordt de koopprijs na de closing definitief vastgesteld op basis van een balans per de leveringsdatum. Dit leidt tot een nabetaling of terugbetaling en brengt doorgaans een periode van onzekerheid mee. Bij het locked box mechanisme is de koopprijs bij signing definitief, hetgeen voor beide partijen zekerheid biedt.

Leakage

Het kernbegrip van het locked box mechanisme is leakage: elke waardeonttrekking uit de doelvennootschap tussen de locked box datum en de closing. Voorbeelden van leakage zijn:

1. dividenduitkeringen;
2. de betaling van transactiekosten door de doelvennootschap;
3. transactiebonussen aan het management;
4. management fees aan de verkoper;
5. terugbetaling van aandeelhoudersleningen; en
6. andere betalingen aan of ten gunste van de verkoper of met de verkoper verbonden partijen.

Permitted leakage omvat betalingen die partijen uitdrukkelijk toestaan, zoals reguliere salarissen, pensioenpremies en lopende verplichtingen die in de normale bedrijfsvoering plaatsvinden. De afbakening tussen leakage en permitted leakage verdient grote zorgvuldigheid in de overnameovereenkomst.

De balansgarantie

De verkoper geeft bij een locked box mechanisme doorgaans een balansgarantie af op de locked box balans. Deze garantie bevestigt dat de balans een getrouw beeld geeft van het vermogen en de financiële positie van de doelvennootschap per de referentiedatum. De formulering verdient zorgvuldigheid, met name ten aanzien van de vraag of de balansgarantie betrekking heeft op de balans als geheel of op de individuele posten.

Compensatie voor de tussenperiode

Omdat de locked box datum doorgaans enkele maanden voor de closing ligt, profiteert de koper in die tussenperiode van de waardecreatie in de doelvennootschap zonder daarvoor te betalen. Om dit te compenseren ontvangt de verkoper veelal een locked box compensatie, die kan worden berekend als een vaste vergoeding per dag of als een rentevergoeding over de koopprijs.

Tot slot

Het locked box mechanisme biedt koopprijszekerheid en voorkomt de discussies die inherent zijn aan closing accounts. Het mechanisme vereist echter een zorgvuldige regeling van leakage, de balansgarantie en de compensatie. De keuze tussen locked box en closing accounts hangt af van de aard van de transactie, de verhouding tussen partijen en de beschikbaarheid van betrouwbare financiële informatie per de referentiedatum. Dit artikel is onderdeel van een reeks artikelen over de koopprijs bij bedrijfsovernames. Lees hier deel 1 over waarderingsmethoden en deel 2 over de earn-out regeling.

Heeft u vragen over het locked box mechanisme of wilt u sparren over welk koopprijsmechanisme bij uw transactie past? Neem gerust contact op.