Nieuw model bouwteamovereenkomst, een uitkomst?

Vijf leden van het Bouwgenootschap binnen Duurzaam Gebouwd[1] hebben op 15 mei de definitieve versie van de Modelovereenkomst Bouwteam DG 2020 gepubliceerd (hierna: “DG model”). In deze blog zal worden stilgestaan bij de juridische aspecten van het DG model in vergelijking met de standaard VGBouw[2] Model Bouwteamovereenkomst uit 1992 (hierna:  VGBouw model”).

Waarom is het DG model ontstaan?

In de afgelopen jaren wordt het bouwteam steeds vaker gebruikt. Sinds het VGBouw model uit 1992 is er geen nieuwe set van regels gecreëerd voor het werken in een bouwteam. Hierdoor zijn er grote verschillen in de wijze waarop het bouwteam in de praktijk wordt vormgegeven. Daarbij komt dat het VGBouw model enkel gericht is op de traditionele overeenkomst op basis van de UAV 2012. Met het DG model trachten de auteurs een nieuw model bouwteamovereenkomst te creëren dat ook geschikt is voor geïntegreerd contracteren waarbij de bouwteamfase voorafgaand aan het intreden van het geïntegreerde contract plaatsvindt.

Juridische aspecten van het DG Model

Net als in het VGBouw model wordt in het DG Model uitgegaan van de situatie dat tussen de partijen een bilaterale overeenkomst wordt gesloten. Dit houdt in dat hoewel er meerdere partijen met elkaar samenwerken, een overeenkomst wordt gesloten tussen twee partijen. Daarmee is ook bij toepassing van het DG Model van groot belang dat de verplichtingen die uit deze bilaterale overeenkomst voortvloeien worden doorgelegd aan de partijen waarmee ook wordt samengewerkt waaronder onderaannemers en leveranciers. Het DG Model geeft hiervoor enkele suggesties.  

In het DG Model wordt naast het start- en eindpunt van het bouwteam en de verplichtingen en verwachtingen van betrokken partijen ook de gewenste houding en het gewenste gedrag van de betrokken partijen omschreven in de overeenkomst. Met name dat laatste is een nieuw aspect ten opzichte van het VGBouw model. De omschreven regels omtrent gedrag en houding kunnen bijdragen aan het voorkomen van conflicten en discussies.

Een van de belangrijkste veranderingen in het DG Model ten opzichte van het VGBouw model zijn de bepalingen omtrent de aansprakelijkheid van de aannemer. In een bouwteam verkeert de aannemer in een bijzondere positie. Hij is betrokken als adviseur maar benut hiervoor zijn kennis en kunde als bouwer. De aannemer hoopt uiteindelijk dat hij het project ook daadwerkelijk mag uitvoeren.

In artikel 13 van VGBouw model is opgenomen dat de aannemer verantwoordelijk is voor de door hem aanvaarde adviezen en ontwerpen die op zijn specifieke terrein in het bouwteam liggen. Zijn aansprakelijkheid daarvoor is beperkt tot een vast bedrag. Deze aansprakelijkheidsbeperking ziet echter niet op de aansprakelijkheid die voortvloeit uit de uitoefening van de algemene advieswerkzaamheden in de zin van artikel 6 van het VGBouw model maar enkel op de aansprakelijkheid die voortvloeit uit artikel 13 van het VGBouw Model. Er is dus sprake van twee aansprakelijkheidsregimes.

In tegenstelling tot het voorgaande is in het DG model juist gekozen voor één aansprakelijkheidsregime waarbij de aannemer niet verantwoordelijk is voor een door hem geaccepteerde suggestie die door een andere partij op zijn terrein is gedaan. De aannemer is op basis van het DG Model jegens de opdrachtgever slechts aansprakelijk voor zijn toerekenbare tekortkoming waarbij de aannemer uitsluitend aansprakelijk is voor de vergoeding van de directe schade. De omvang van de schadevergoeding is tevens naar de keuze van partijen beperkt tot het bedrag dat gelijk is aan één tot driemaal de advieskosten met een maximum € 1.000.000,- tot € 2.500.000,- . Hoewel de bepaling in het DG Model omtrent de aansprakelijkheid van de aannemer gunstiger lijkt, is de vervaltermijn van 5 jaar uit artikel 16 van DNR niet in het DG Model opgenomen waardoor in beginsel een verjaringstermijn van 20 jaar geldt.

Kritiek van Bouwend Nederland

Bouwend Nederland heeft in 2019 kritiek geuit op de consultatieversie van het DG Model. Zo zou het model een ernstig gebrek aan evenwicht vertonen en onduidelijke formuleringen bevatten waardoor de opdrachtgever bevoordeeld wordt. De kritieken van Bouwend Nederland zien met name op het bouwteam gecombineerd met de UAV-GC 2005. In de definitieve versie van het DG Model blijven er twijfels bestaan over de verdeling van de risico’s bij een UAV-GC overeenkomst. De definities van diverse artikelen uit het DG-model, waaronder artikel 3, zijn nog altijd zeer ruim geformuleerd waardoor deze op verschillende manieren kunnen worden ingevuld, opgerekt en uitgelegd.

Tot slot

Het nieuwe DG model biedt diverse mogelijkheden om op een efficiënte wijze in een bouwteam samen te werken. De omschreven regels omtrent gedrag en houding en de regels omtrent aansprakelijkheid zijn vernieuwend ten opzichte van het VGBouw Model. Een bouwteam blijft maatwerk waardoor bij gebruik van het model nog altijd aandacht moet worden besteed aan de risico’s die hiermee gepaard gaan voor de aannemer.

Indien u nader geïnformeerd wilt worden over dit onderwerp dan kunt u contact opnemen met Rebecca van der Lugt, per e-mail (lugt@rassers.nl) of telefonisch op 076-5 136 198 dan wel met de andere advocaten van de sectie Bouw en Vastgoed.

 

[1] Het landelijke integrale kennisplatform voor de bouw- en vastgoedsector op het gebied van duurzaamheid.

[2] Rechtsvoorganger van Bouwend Nederland.

Rebecca van der Lugt
Rebecca van der Lugt

Rebecca van der Lugt

Advocaat

“Samen zoeken naar de beste juridische én praktische oplossing".

Categorieën